De eerste nestkaart van de steenuil in Digitale Nestkaart van Sovon dateert uit 1971. Inmiddels zijn we bijna 33.000 (!) nestkaarten verder en het 25-jarig bestaan van STONE leek een goed moment de gegevens eens te analyseren en in een rapport uit te brengen. Het was een forse klus, maar met enige vertraging zijn we erin geslaagd een kloek verslag uit te brengen (73 pp’s). Nooit eerder werd de reproductie van de steenuil zo nauwgezet onder de loep genomen. Het heeft dan ook een vracht aan resultaten én de input voor een nieuw project opgeleverd.

De beginjaren

1971 vormde de voorzichtige start van het steenuilenonderzoek in de Betuwe door RIN-medewerker Piet Fuchs. In de jaren daarna controleerden Piet en zijn medewerkers vele honderden natuurlijke nesten in hoogstamappel- en knotbomen. Dankzij een projectsubsidie van Vogelbescherming konden die data later aan Digitale Nestkaart toegevoegd worden. Daarmee is een schat aan gegevens over de beginperiode beschikbaar gekomen, die in het rapport verwerkt zijn. Piet is inmiddels overleden, maar zijn fotoarchief vormt een uniek tijdsdocument van broedplaatsen van de steenuil in die periode. Het rapport geeft daarvan door middel van tientallen zwart-wit foto’s een fraai beeld.

Piet Fuchs ringt een steenuil, jaren ’70.

Enkele resultaten

Zonder al te veel op de inhoud van het rapport vooruit te willen lopen, kunnen we concluderen dat de reproductie van steenuil in de afgelopen vijftig jaar op peil is gebleven. Uiteraard wisselen goede (bijv. 2019) en slechte jaren (2022) elkaar af, maar door de bank genomen laten legselgrootte, aantal jongen en nestsucces een stabiele trend zien. Muizen blijken daarbij een belangrijke rol te spelen. Dat is goed nieuws tegen de achtergrond van de teruglopende aantallen en de areaalinkrimping in dezelfde periode.

Klei en zand

We zien wel een klein, maar consistent verschil tussen klei- en zandgronden, waarbij op kleigronden de reproductie iets achterblijft bij die op de zandgronden. Dat spoort met de aantalsontwikkeling die door Sovon vastgesteld is. Terwijl de aantallen op zandgronden stabiliseren of licht vooruitgaan, neemt de soort op de kleigronden nog steeds af. Er zijn aanwijzingen dat voedsel daarbij een rol speelt. Reden voor STONE en Sovon daar de komende jaren eens wat dieper in de te duiken.

Bestellen & downloaden

Het rapport is gratis toegestuurd aan alle begunstigers van STONE en via Sovon aan alle waarnemers van de afgelopen jaren die (nog) geen begunstiger zijn. Door derden is het rapport te bestellen door een mailtje met adresgegevens te sturen naar stone@steenuil.ospdev.nl. De kosten bedragen € 6,- (inclusief verzendkosten). Voor het buitenland wordt de meerprijs van de verzendkosten in rekening gebracht. Het rapport is ook als pdf beschikbaar (klik hier).

Erratum

Bij het dankwoord in de gedrukte versie van het rapport is abusievelijk vergeten het Bettie Wiegman Fonds en het Rob Goldbach Publicatie Fonds te bedanken voor hun financiële bijdrage. Mede daardoor kon deze uitgave in deze vorm verschijnen. We zijn beide organisaties daar zeer erkentelijk voor.